Pluszaki i zabawki obciążeniowe są ściśle związane z pojęciem głębokiej terapii uciskowej (czasami nazywane też głęboka stymulacja uciskowa lub po prostu głęboki ucisk). Pojęcia te pochodzą od angielskiej nazwy Deep Touch Pressure, skrótowo nazywanej DTP.

Głęboka terapia uciskowa (DTP) to jedno z narzędzi wspomagających stosowanych w przypadku osób objawiających syndromy ADHD, zaburzeń w spektrum autyzmu lub zaburzeń sensorycznych. DTP to równomierny, stały nacisk lub ucisk (wywołany przez użycie zabawki obciążeniowej, kamizelki obciążeniowej, koca obciążeniowego, itd.), stosowany w celu obniżenia poziomu pobudzenia, zredukowania lęku i oraz poprawy regulacji sensorycznej. Głęboki ucisk stosowany jest powszechnie przez terapeutów zajęciowych u dzieci z nadwrażliwością sensoryczną i w ASD (Autism Spectrum Disorder, pol. Zaburzenia ze spektrum autyzmu).

Miś obciążeniowy, zabawka obciążeniowa - narzędzia DTP dostępne dla wszystkich

O ile w poprzednich latach narzędzia DTP były dostępne jedynie dla specjalistów, niejednokrotnie produkowane na zamówienie, to od jakiegoś czasu są one możliwe do zakupu także przez zwykłych konsumentów. Spowodowało to także, że produkty te zyskały przyjazne dla dzieci, dorosłych i osób starszych formy. Najczęściej mają one kształt zwierzątek, tak domowych jak i egzotycznych. Dzięki temu ich użytkownicy nie są już skazani na szarobure poszewki wypełnione obciążeniem, a mogą traktować przytulankę jak zabawkę. Są one także milsze w dotyku i mają atrakcyjne kolory. Takie rozwiązanie pozwala zmniejszyć niechęć użytkownika do korzystania z tego typu narzędzi terapeutycznych - w końcu milej jest mieć na kolanach, plecach lub brzuchu przyjaznego misia obciążeniowego niż bezkształtną płachtę tkaniny.

Warto zaznaczyć, że skuteczność narzędzi DTP wciąż jest przedmiotem badań naukowych. Literatura naukowa omawiająca stosowanie kamizelek obciążeniowych lub koców obciążeniowych podkreśla, że część osób poddanych badaniom odczuwa wyraźną poprawę (m.in. redukcję lęku, lepsze zasypianie, większą zdolność koncentracji), ale nie jest to reguła dotycząca wszystkich poddanych naukowej obserwacji. Stąd DTP to zdecydowanie element wspierający, uzupełniający szerszy program terapeutyczny.

Przebodźcowanie - DTP pomaga dzieciom, młodzieży i dorosłym w nauce i pracy

Przytulanki obciążeniowe w formie kocyków obciążeniowych lub pluszaków są popularne nie tylko wśród dzieci, ale także młodzieży (koniec podstawówki i liceum), osób dorosłych oraz coraz częściej kupowane są dla osób w podeszłym wieku. W środowiskach szkolnych i korporacyjnych coraz częściej normą staje się wykorzystywaniu poduszek czy pluszaków obciążeniowych przez osoby neurotypowe, które w ten sposób szukają sposobu na utrzymanie koncentracji podczas pracy umysłowej w mniej przyjaznym im środowisku. Efekt stabilizującego nacisku może ograniczać „potrzebę ruchu” oraz sprzyjać utrzymaniu jednej pozycji bez dodatkowego przeciążenia. Młodzież i osoby dorosłe wskazują, że w trakcie pracy przy biurku, gdzie muszą się przez dłuższy czas skupić na konkretnym zadaniu pluszak obciążeniowy pomaga im w koncentracji. Położenie sobie na kolanach obciążonej maskotki redukuje, choćby, chęć wstawania i przerywania pracy z byle powodu. 

Seniorzy, osoby z demencją i Alzheimerem - przytulanki obciążeniowe jako narzędzie wsparcia 

Badania naukowe (choćby artykuł z 2022 z czasopisma Geriatrics pt.: “Weighted Blankets’ Effect on the Health of Older People Living in Nursing Homes”) wskazują, że narzędzia DTP mogą zmniejszać niepokój, zredukować pobudzenie i poprawić jakość snu u osób z demencją. W przypadku osób starszych lub osób z problemami oddechowymi, chorobami układu krążenia oraz u osób z bardzo ograniczoną mobilnością konieczne jest skonsultowanie użycia pluszaków obciążeniowych z lekarzem specjalistą. Coraz więcej badań wskazuje, że DTP (badania koncentrują się głównie na kocach obciążeniowych, ale także uwzględniają inne obciążeniowe tekstylia) może mieć pozytywne efekty w geriatrii. U seniorów z zaburzeniami snu, lękiem czy objawami demencji lub Alzheimera stosowanie DTP wiązało się z poprawą jakości snu, lepszym samopoczuciem, rzadziej obserwowano nocne pobudzenia, a jednocześnie u niektórych osób poprawiły się parametry odżywiania czy samodzielności w codziennych czynnościach.Opiekunowie osób starszych zauważyły redukcję stanów lękowych i uspokojenie pacjentów. Z uwagi na rosnącą częstość chorób otępiennych, zastosowanie takich nieinwazyjnych metod jak DTP może być wartościowe uzupełnieniem codziennej opieki i uzupełnieniem standardowej terapii.

Coraz większa dostępność i przyjazna forma produktów produktów DTP (misie obciążeniowe, pluszaki obciążeniowe, zabawki obciążeniowe, itd.) sprawiają, że stają się one narzędziem łączącym funkcję terapeutyczną z komfortem użytkowania a nawet zabawą. Niezależnie od wieku - dziecko, nastolatek, osoba dorosła lub senior - stały, równomierny ucisk może być łagodnym wsparciem regulacji emocji, koncentracji i poczucia bezpieczeństwa. Zabawki obciążeniowe mogą być też narzędziem codziennej rutyny, tak terapeutycznej, jak i relaksacyjnej.